سفال

 سفال واقعا مظلوم است

 سفال واقعا مظلوم است

سفال‭ ‬و‭ ‬کاشی‌گری‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬هنرهای‭ ‬اصیل‭ ‬ایرانی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬ظهور‭ ‬اسلام‭ ‬وساخت‭ ‬مساجد‭ ‬جلوه‭ ‬خاصی‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬گرفت‭. ‬از‭ ‬نظر‭ ‬صنعت‭ ‬لعاب،‭ ‬ساخت‭ ‬لعاب‭ ‬زرین‭ ‬فام‭ ‬در‭ ‬زمره‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬خاص‌ترین‭ ‬انواع‭ ‬لعاب‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬ساخت‭ ‬آن‭ ‬ملزم‭ ‬به‭ ‬رعایت‭ ‬نکات‭ ‬ظریفی‭ ‬است‭. ‬متاسفانه‭ ‬از‭ ‬قرن‭  ‬هشتم‭ ‬این‭ ‬هنر‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬فراموشی‭ ‬سپرده‭ ‬شد‭ ‬تا‭ ‬این‭ ‬اواخر‭ ‬در‭ ‬کاشان‭ ‬مجدد‭ ‬احیا‭ ‬شد‭.‬

‭ ‬نشریه‭ ‬زن‭ ‬و‭ ‬اجتماع‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬می‌بالد‭ ‬که‭ ‬تنها‭ ‬هنرمند‭ ‬احیا‭ ‬کنند‭ ‬لعاب‭ ‬زرین‭ ‬فام‭ ‬در‭ ‬کرمان،‭ ‬یک‭ ‬بانو‭ ‬هنرمند‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬تحصیلات‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬رشته‭ ‬سفال‭ ‬انجام‭ ‬داده‭ ‬است‭. ‬شما‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬خواندن‭ ‬مصاحبه‭ ‬اختصاصی‭ ‬با‭ ‬ایشان‭ ‬جلب‭ ‬می‌کنیم

■ لطفا‭ ‬خودتان‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬خوانندگان‭ ‬ما‭ ‬معرفی‭ ‬کنید‭.‬

عطیه‭ ‬اسدآبادی‭ ‬متولد‭ ‬اردیبهشت‭ ‬ماه‭  ‬1378هستم‭.  ‬دانش‭ ‬آموخته‭ ‬هنر‭ ‬اسلامی‭ ‬گرایش‭ ‬سفال‭ ‬و‭ ‬سرامیک‭ ‬دانشگاه‭ ‬شهید‭ ‬باهنر‭ ‬کرمان‭. ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬در‭ ‬اکوموزه‭ ‬بانو‭ ‬حیاتی‭ ‬غرفه‭ ‬ای‭ ‬برای‭ ‬آموزش‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬دارم‭.‬

■ خانواده‭ ‬با‭ ‬انتخاب‭ ‬رشته‭ ‬هنر‭ ‬مشکلی‭ ‬نداشتند؟

روز‭ ‬اول‭ ‬برای‭ ‬انتخاب‭ ‬رشته‭ ‬دوست‭ ‬داشتم‭ ‬هنر‭ ‬بخوانم‭. ‬اما‭ ‬خانواده‭ ‬تمایلی‭ ‬چندانی‭ ‬به‭ ‬تحصیل‭ ‬در‭ ‬رشته‭ ‬هنرنداشتند‭. ‬قرار‭ ‬شد‭ ‬اگر‭ ‬معدلم‭ ‬20‭ ‬شود؛‭ ‬هر‭ ‬رشته‭ ‬ای‭ ‬که‭ ‬خواستم‭ ‬ادامه‭ ‬دهم‭. ‬معدل‭ ‬من‭ ‬20شد‭ ‬اما‭ ‬خانواده‭ ‬و‭ ‬مدیر‭ ‬مدرسه‭ ‬گفتند‭” ‬با‭ ‬این‭ ‬معدل‭ ‬حیف‭ ‬است‭ ‬هنر‭ ‬بخوانی‭”.‬

در17‭ ‬سالگی‭ ‬زمانیکه‭ ‬در‭ ‬مقطع‭ ‬پیش‭ ‬دانشگاهی‭ ‬بودم‭ ‬در‭ ‬یک‭ ‬شرکت‭ ‬طراحی‭ ‬داخلی‭ ‬مشغول‭ ‬به‭ ‬کار‭ ‬نیمه‭ ‬وقت‭ ‬شدم،‭ ‬در‭ ‬مقطعی‭  ‬فروش‭ ‬ظروف‭ ‬سرامیکی‭ ‬به‭ ‬من‭ ‬محول‭ ‬شد،‭ ‬در‭ ‬روند‭ ‬فروش‭ ‬کنجکاو‭ ‬بودم‭ ‬تا‭ ‬مراحل‭ ‬تولید‭ ‬این‭ ‬ظروف‭ ‬را‭ ‬بدانم‭. ‬بعد‭ ‬تحقیقاتی‭ ‬متوجه‭ ‬وجود‭ ‬این‭ ‬رشته‭ ‬در‭ ‬دانشگاه‭ ‬شدم‭. ‬بدون‭ ‬تردید‭ ‬در‭ ‬کنکور‭ ‬هنر‭ ‬شرکت‭ ‬کردم‭ ‬و‭ ‬وارد‭ ‬این‭ ‬رشته‭ ‬شدم‭.‬

■ پس‭ ‬مشوقی‭ ‬نداشتید؟

در‭ ‬تمام‭ ‬این‭ ‬سال‌ها‭ ‬کسی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬من‭ ‬انگیزه‭ ‬داد‭ ‬و‭  ‬باعث‭ ‬شد‭ ‬تا‭ ‬ادامه‭ ‬دهم‭ ‬و‭ ‬هر‭ ‬روز‭ ‬بیشتربه‭ ‬این‭ ‬رشته‭  ‬علاقه‌مند‭ ‬شوم،‭ ‬استاد‭ ‬گرانقدر‭ ‬استاد‭ ‬محمدجواد‭ ‬مهدوی‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬بسیار‭ ‬از‭ ‬ایشان‭ ‬تشکر‭ ‬می‌کنم‭.‬

■ چه‭ ‬حسی‭ ‬هنگام‭ ‬انجام‭ ‬کار‭ ‬دارید؟

صنایع‭ ‬دستی‭ ‬و‭ ‬سفال‭ ‬یک‭ ‬حس‭ ‬درونی‭ ‬است‭ ‬واقعا‭ ‬باعث‭ ‬آرامشم‭ ‬می‌شود‭. ‬زمانیکه‭ ‬یک‭ ‬اثر‭ ‬را‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬دست‭ ‬ساخته‭ ‬می‌شود‭ ‬با‭ ‬کاری‭ ‬که‭ ‬ماشین‭ ‬انجام‭ ‬داده‭ ‬است؛‭ ‬در‭ ‬دست‭ ‬بگیرید،‭ ‬تفاوت‭ ‬آن‭ ‬و‭ ‬حسی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬شما‭ ‬منتقل‭ ‬می‌شود‭ ‬کاملا‭ ‬متفاوت‭ ‬است‭. ‬انجام‭ ‬فعایت‭ ‬هایی‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬سفال‭ ‬به‭ ‬شما‭ ‬آرامش‭ ‬می‌دهد‭.‬

■ در‭ ‬کارتان‭ ‬با‭ ‬چه‭ ‬چالش‭ ‬هایی‭ ‬روبرو‭ ‬بوده‌اید؟

اولین‭ ‬مشکل‭ ‬در‭ ‬دسترس‭ ‬نبودن‭ ‬مواد‭ ‬اولیه‭ ‬است‭. ‬

مواد‭ ‬اولیه‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬وجود‭ ‬ندارد‭. ‬تا‭ ‬این‭ ‬مواد‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬ما‭ ‬برسد،‭ ‬ملزم‭ ‬به‭ ‬پرداخت‭ ‬هزینه‭ ‬های‭ ‬بسیار‭ ‬است‭. ‬از‭ ‬این‭ ‬گذشته؛‭ ‬هر‭ ‬تکنیک‭ ‬نیازمند‭ ‬گِل‭ ‬مخصوص‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬متاسفانه‭ ‬این‭ ‬گِل‌ها‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬آماده‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬وجود‭ ‬ندارد‭. ‬ما‭ ‬باید‭ ‬خودمان‭ ‬گِل‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬هر‭ ‬تکنیک‭ ‬را‭ ‬تولید‭ ‬کنیم‭ ‬در‭ ‬حالی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬دیگر‭ ‬کشورها‭ ‬این‭ ‬گِل‭ ‬ها‭ ‬در‭ ‬دسترس‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬هنرمند‭ ‬صرفه‭ ‬جویی‭ ‬می‌شود‭. ‬چالش‭ ‬بعدی‭ ‬میزان‭ ‬آشنایی‭ ‬مردم‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬رشته‭ ‬است‭.‬

■ کمی‭ ‬برایمان‭ ‬توضیح‭ ‬دهید‭.‬

اکثر‭ ‬مردم‭ ‬از‭ ‬وجود‭ ‬این‭ ‬رشته‭ ‬اطلاعی‭ ‬ندارند،‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬سفال‌گری‭ ‬با‭ ‬عنوان‭ “‬گِل‭ ‬بازی‭” ‬یاد‭ ‬می‌شود‭. ‬در‭ ‬صورتی‭ ‬که‭ ‬سفال‭  ‬و‭ ‬سرامیک‭ ‬یک‭ ‬رشته‭ ‬با‭ ‬گستردگی‭ ‬فراوان‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬رشته‭ ‬از‭ ‬طراحی‭ ‬داخلی‭ ‬تا‭ ‬ظروف‭ ‬و‭ ‬کاشی‌های‭ ‬سنتی‭ ‬و‭ ‬فرم‭ ‬و‭ ‬حجم‌های‭ ‬مختلف‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬کارهای‭ ‬مفهومی‭ ‬و‭ ‬هنری‭ ‬کابرد‭ ‬دارد‭. ‬حتی‭ ‬زیر‭ ‬شاخه‌های‭ ‬متنوعی‭ ‬از‭ ‬لعاب‭ ‬دارد‭. ‬سفال‭ ‬واقعا‭ ‬مظلوم‭ ‬واقع‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬

■ ناشناخته‭ ‬بودن‭ ‬این‭ ‬هنر،‭ ‬چه‭ ‬تاثیر‭ ‬اقتصادی‭ ‬داشته‭ ‬است؟

تمام‭ ‬کارهایی‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬انجام‭ ‬می‌دهیم‭ ‬با‭ ‬دست‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬کارها‭ ‬بسیار‭ ‬با‭ ‬دوام‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬کیفیت‭ ‬تر‭  ‬از‭ ‬کارهای‭ ‬قالبی‭ ‬و‭ ‬ماشینی‭ ‬است‭. ‬قطعا‭ ‬زمانیکه‭ ‬اطلاعات‭ ‬مردم‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬کارهای‭ ‬دستی‭ ‬کم‭ ‬باشد،‭ ‬تشخیص‭ ‬کارهای‭ ‬دستی‭ ‬با‭ ‬کارهای‭ ‬ماشین‭ ‬سختتر‭ ‬خواهد‭ ‬بود‭. ‬این‭ ‬امر‭ ‬باعث‭ ‬می‌شود‭ ‬تا‭ ‬تفاوت‭ ‬قیمت‭  ‬کارهای‭ ‬دستی‭ ‬و‭ ‬ماشینی‭  ‬برای‭ ‬مردم‭ ‬سخت‭ ‬باشد‭. ‬در‭ ‬تلاش‭ ‬هستیم‭ ‬تا‭ ‬تفاوت‭ ‬کار‭ ‬دستی‭ ‬و‭ ‬قالبی‭ ‬به‭ ‬مردم‭ ‬یادآوری‭ ‬شود‭. ‬خداراشکر‭ ‬سلیقه‭ ‬مردم‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬کارهای‭ ‬دستی‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬افزایش‭ ‬است‭.‬

■ چطور‭ ‬وارد‭ ‬حیطه‭ ‬آموزش‭ ‬این‭ ‬هنر‭ ‬شدید؟

من‭ ‬برای‭ ‬هنرآموزانم‭ ‬صد‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬کار‭ ‬میبندم‭ ‬زیرا‭ ‬اعتقاد‭ ‬دارم‭ ‬پیشرفت‭ ‬هنرآموزان‭ ‬در‭ ‬حقیقت‭ ‬پیشرفت‭ ‬من‭ ‬است‭. ‬

بسیار‭ ‬لذت‭ ‬بخش‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬هرآنچه‭ ‬که‭ ‬می‌دانم‭ ‬به‭ ‬هنرجویانم‭ ‬بیاموزم‭. ‬خدا‭ ‬را‭ ‬شاکرم‭ ‬که‭ ‬همیشه‭ ‬هنرجویان‭ ‬بی‌نظیری‭ ‬داشته‭ ‬ام‭ ‬که‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬دوران‭ ‬آموزش‭ ‬نیز‭ ‬با‭ ‬من‭ ‬در‭ ‬ارتباط‭ ‬هستند‭. ‬استقبال‭ ‬از‭ ‬آموزش‭ ‬هم‭ ‬بسیار‭ ‬خوب‭ ‬بوده‭ ‬است‭.‬

‭ ‬وضعیت‭ ‬سفال‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬چطور‭ ‬ارزیابی‭ ‬می‌کنید؟

در‭ ‬گذشته‭ ‬کرمان‭ ‬مرکز‭ ‬سفال‭ ‬ایران‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬سفال‭ ‬آبی‭ ‬سفید‭ ‬کرمان‭ ‬شهرت‭ ‬بسیار‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬اما‭ ‬با‭ ‬گسترش‭ ‬تکنولوژی‭ ‬و‭ ‬تغییر‭ ‬نیاز‭ ‬مردم،‭ ‬سفال‭ ‬جایگاه‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬دست‭ ‬داد‭. ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬گذشته‭ ‬ای‭ ‬که‭ ‬سفال‭ ‬داشته،‭ ‬این‭ ‬رشته‭ ‬مظلوم‭ ‬و‭ ‬ناشناخته‭ ‬باقی‭ ‬مانده‭ ‬است‭.‬

■ کمی‭ ‬از‭ ‬سفال‭ ‬زرین‌فام‭ ‬بگویید‭ ‬و‭ ‬اینکه‭ ‬چطور‭ ‬به‭ ‬فکر‭ ‬احیای‭ ‬لعاب‭ ‬زرین‌فام‭ ‬افتادید؟

برای‭ ‬پاسخ‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬سوال‭ ‬باید‭ ‬کمی‭ ‬راجع‭ ‬به‭ ‬تاریخچه‭ ‬سفال‭ ‬بگویم‭. ‬در‭ ‬گذشته‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬ظروف‭ ‬از‭ ‬جنس‭ ‬طلا‭ ‬و‭ ‬نقره‭ ‬مرسوم‭ ‬بوده،‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬ظهور‭ ‬اسلام،‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬ظروف‭ ‬حرام‭ ‬اعلام‭ ‬شد‭. ‬هنرمندان‭ ‬سفالکار‭ ‬با‭ ‬ابداع‭ ‬لعاب،‭ ‬موفق‭ ‬شدند‭ ‬ظروفی‭ ‬طبق‭ ‬سلیقه‭ ‬مردم‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬شرعی‭ ‬هم‭ ‬بلامانع‭ ‬است؛‭ ‬تولید‭ ‬کنند‭. ‬اما‭ ‬این‌کار‭ ‬بسیار‭ ‬پیچیده‭ ‬بود‭ ‬زیرا‭ ‬از‭ ‬طرفی‭ ‬فرمول‭ ‬موردنیاز‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬لعاب‭ ‬بسیار‭ ‬حساس‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬طرف‭ ‬دیگر‭ ‬این‭ ‬لعاب‭ ‬نیازمند‭ ‬درجه‭ ‬خاصی‭ ‬از‭ ‬دما‭ ‬بود‭. ‬این‭ ‬پیچیدگی‭ ‬ها‭ ‬باعث‭ ‬شد‭ ‬تا‭ ‬این‭ ‬لعاب‭ ‬کم‭ ‬کم‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬فراموشی‭ ‬سپرده‭ ‬شود‭.‬

در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬تعداد‭ ‬انگشت‭ ‬شماری‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬سفال‭ ‬زرین‭ ‬فام‭ ‬کار‭ ‬می‌کنند‭. ‬متاسفانه‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬آن‭ ‬سابقه‭ ‬طولانی‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬سفال،‭ ‬کسی‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬را‭ ‬انجام‭ ‬نمی‌داد‭. ‬

به‭ ‬دلیل‭ ‬خاص‭ ‬بودن‭ ‬این‭ ‬لعاب،‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬پروژه‭ ‬پایان‭ ‬نامه‭ ‬روی‭ ‬آن‭ ‬کار‭ ‬کردم‭. ‬با‭ ‬روجوع‭ ‬به‭ ‬سه‭ ‬نسخه‭ ‬قدیمی‭ ‬موجود؛‭ ‬و‭ ‬پژوهش‭ ‬روی‭ ‬مقالات‭ ‬اساتیدی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬کاشان‭ ‬و‭ ‬تبریز‭  ‬در‭ ‬مورد‭ ‬لعاب‭ ‬زرین‭ ‬فام‭ ‬انجام‭ ‬داده‭ ‬بودند؛‭  ‬این‭ ‬لعاب‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬احیا‭ ‬کردم‭ ‬و‭ ‬تا‭ ‬جایی‭ ‬که‭ ‬خبر‭ ‬دارم‭ ‬تنها‭ ‬فردی‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬هستم‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬را‭ ‬انجام‭ ‬می‌دهد‭.‬

■ چه‭ ‬چیزی‭ ‬باعث‭ ‬شد‭ ‬تا‭ ‬شما‭ ‬کسب‭ ‬و‭ ‬کار‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬راه‭ ‬اندازی‭ ‬کنید؟

همیشه‭ ‬دوست‭ ‬داشتم‭ ‬کارآفرین‭ ‬باشم‭. ‬کارفرما‭ ‬داشتن‭ ‬را‭ ‬دوست‭ ‬نداشتم‭. ‬این‭ ‬دیدگاه‭ ‬را‭ ‬مدیون‭ ‬دو‭ ‬کارفرمای‭ ‬قبلی‭ ‬خودم‭ ‬هستم‭. ‬با‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬کارفرماها‭ ‬سه‭ ‬سال‭ ‬کار‭ ‬کردم‭. ‬شرایط‭ ‬کاری‭ ‬مقداری‭ ‬برایم‭ ‬سخت‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬سه‭ ‬سال‭ ‬افسردگی‭ ‬گرفتم‭. ‬تمایلی‭ ‬به‭ ‬کار‭ ‬کردن‭ ‬نداشتم‭. ‬کارفرمای‭ ‬دومم‭ ‬فرد‭ ‬بسیار‭ ‬خوبی‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬ایشان‭ ‬یک‭ ‬سال‭ ‬کار‭ ‬کردم‭ ‬هر‭ ‬دو‭ ‬ایشان‭ ‬به‭  ‬زندگی‭ ‬من‭ ‬آمده‭ ‬بودند‭ ‬تا‭ ‬به‭ ‬من‭ ‬بیاموزند‭ ‬که‭ ‬دوست‭ ‬دارم‭ ‬کسب‭ ‬و‭ ‬کار‭ ‬خودم‭ ‬را‭ ‬داشته‭ ‬باشم‭.‬

■ چه‭ ‬برنامه‌ای‭ ‬برای‭ ‬آینده‭ ‬دارید؟

در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬به‭ ‬کمک‭ ‬استاد‭ ‬راهنمایم‭ ‬و‭ ‬مدیر‭ ‬گروه‭ ‬بخش‭ ‬هنرهای‭ ‬اسلامی‭ ‬دانشگاه‭ ‬شهید‭ ‬باهنر‭ ‬کرمان‭ ‬سرکار‭ ‬خانم‭ ‬مهدیه‭ ‬ضیاالدینی‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬نگارش‭ ‬کتابی‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬لعاب‭ ‬زرین‭ ‬فام‭ ‬هستیم‭. ‬همچنین‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬برنامه‌ریزی‭ ‬برای‭ ‬برگزاری‭ ‬نمایشگاهی‭ ‬هستم‭ ‬که‭ ‬ظروف‭ ‬زرین‌فام‭ ‬با‭ ‬نقوش‭ ‬نگارگری‭ ‬مزین‭ ‬شده‭ ‬باشد‭. ‬نگارگری‌های‭ ‬کارها‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬بانوی‭ ‬نگارگر‭ ‬کرمانی‭ ‬دنیا‭ ‬امام‌حسینی‭ ‬در‭ ‬رشته‭ ‬تذهیب‭ ‬و‭ ‬نگارگری‭ ‬دانشگاه‭ ‬شهید‭ ‬باهنر‭ ‬انجام‭ ‬می‌دهد‭.‬

‭ ‬چه‭ ‬سخنی‭ ‬با‭ ‬بانوان‭ ‬دارید؟

دست‭ ‬از‭ ‬تلاش‭ ‬برندارید،‭ ‬مطمئن‭ ‬باشید‭ ‬جواب‭ ‬تلاش‭ ‬هایتان‭ ‬را‭ ‬خواهید‭ ‬گرفت‭. ‬هدفتان‭ ‬را‭ ‬مشخص‭ ‬کنید‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬رسیدن‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬پافشاری‭ ‬کنید‭. ‬شاید‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬خانواده‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬جامعه‭ ‬چیزی‭ ‬درست‭ ‬باشد‭ ‬اما‭ ‬خودتان‭ ‬در‭ ‬نهایت‭ ‬تصمیم‭ ‬بگیرید‭  ‬و‭ ‬مسیر‭ ‬زندگیتان‭ ‬را‭ ‬خودتان‭ ‬انتخاب‭ ‬کنید‭.‬

■ سخن‭ ‬آخر

حرف‭ ‬آخرم‭ ‬با‭ ‬خانواده‌هاست‭. ‬به‭ ‬فرزندانتان‭ ‬اجازه‭ ‬دهید‭ ‬تا‭ ‬در‭ ‬میسری‭ ‬که‭ ‬علاقه‭ ‬دارند‭ ‬رشد‭ ‬پیدا‭ ‬کنند‭. ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬به‭ ‬خاطر‭ ‬شما‭ ‬در‭ ‬مسیری‭ ‬گام‭ ‬بردارند‭ ‬که‭ ‬علیرغم‭ ‬موفقیت‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬از‭ ‬درون‭ ‬ناراحت‭ ‬باشند‭. ‬اجازه‭ ‬دهید‭ ‬بچه‌های‭ ‬خوشحال‭ ‬و‭ ‬موفقی‭ ‬داشته‭ ‬باشید‭.‬

از همین نویسنده ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *